Google AI Overviews: hangi içerik alıntılanıyor?

Google’ın arama sonuçlarının en üstünde gösterdiği, yapay zekâ ile oluşturulmuş özet. Kullanıcının sorusuna birkaç cümlelik bir cevap verir ve bu cevabı oluştururken yararlandığı sayfalara bağlantı koyar. Türkçe arayüzde “Yapay zekâ ile oluşturulan genel bakış” gibi bir ifadeyle görünüyor.

Bu özellik özellikle bilgi arayan sorularda, yani “nasıl yapılır”, “nedir”, “hangisi daha iyi” tipindeki aramalarda çıkıyor. Bir ürünün fiyatını ya da bir işletmenin adresini arayanlar için daha az görünüyor.

Çünkü bilgi arayan kullanıcıların bir kısmı artık cevabı özetten alıp hiçbir siteye tıklamadan ayrılıyor. Bu, bilgi içeriğiyle trafik çeken siteler için tıklama kaybı demek.

Ama madalyonun bir de öbür yüzü var. Özetin içinde kaynak olarak gösterilmek, sonuç sayfasının en görünür yerinde bulunmak demek. Kaynak olarak seçilen sayfaya gelen ziyaretçi de genellikle özeti okumuş, konuyu biraz öğrenmiş ve daha fazlasını isteyen biri; yani daha nitelikli bir ziyaretçi.

Google kaynak seçiminin ayrıntılarını açıklamıyor. Açıkladığı şey, yapay zekâ özelliklerinde görünmek için ayrı bir optimizasyon gerekmediği; sayfanın dizine eklenmiş ve arama sonuçlarında snippet ile gösterilmeye uygun olması gerektiği. Yani temel SEO kuralları burada da geçerli.

Gözlemlerimiz ise şunu söylüyor: kaynak olarak seçilen sayfalar genellikle soruya doğrudan ve net cevap veren, o cevabı kısa bir paragrafta toplayan sayfalar. Konuyu uzun bir girişle açan, cevabı sayfanın ortasına gömen içerikler daha az alıntılanıyor. Organik sonuçlarda üst sıralarda olan sayfaların kaynak olma ihtimali daha yüksek, ama ilk sayfanın ilerisindeki sonuçlar da zaman zaman seçiliyor.

Soruyu başlıkta sorup cevabı başlığın hemen altındaki ilk iki üç cümlede vererek. “Reklam bütçesi nasıl hesaplanır?” başlığının altında ilk cümle doğrudan cevap olmalı: “Reklam bütçesi, hedef müşteri edinme maliyetinin aylık hedef müşteri sayısıyla çarpılmasıyla hesaplanır.” Ayrıntılar, örnekler ve istisnalar bu cümleden sonra gelir.

Bu yapıya gazetecilikte ters piramit deniyor: en önemli bilgi en başta. Hem okuyucu hem de yapay zekâ için en kolay okunan yapı bu.

İkinci kural, paragrafın tek başına anlamlı olması. “Yukarıda bahsettiğimiz gibi” diye başlayan bir paragraf, bağlamından koparıldığında anlamsızlaşır. Yapay zekâ özetleri sayfanın tamamını değil, parçalarını kullanıyor; her parçanın kendi içinde bütün olması gerekiyor.

Doğrudan bir sıralama faktörü olduğunu söyleyemem, ama anlaşılmayı kolaylaştırdığı kesin. Mantıklı bir başlık hiyerarşisi, yani tek bir H1 ve onu izleyen soru biçimli H2’ler, sayfanın hangi soruya nerede cevap verdiğini açıkça gösterir.

Adım adım süreçleri numaralı listeyle, karşılaştırmaları tabloyla, tanımları kısa paragraflarla anlatmak; içeriği parçalara ayırmayı kolaylaştırır. Sık sorulan sorular bölümü, birçok kısa soru-cevap çiftini tek yerde topladığı için özellikle işe yarıyor.

Yapılandırılmış veri, yani schema işaretlemesi, sayfanın türünü ve yazarını makineler için netleştirir. Tek başına kaynak seçilmeyi garanti etmez, ama sayfanın ne olduğunu ve kimin yazdığını açıkça ifade etmenin iyi bir yolu.

Giderek daha önemli. Google, kalite değerlendirmesinde deneyim, uzmanlık, otorite ve güvenilirlik kavramlarını öne çıkarıyor. Sağlık, finans ve hukuk gibi kişinin hayatını etkileyebilecek konularda bu daha da belirgin.

Pratikte bu şu anlama geliyor: yazının altında gerçek bir isim, o kişinin konuyla ilgili deneyimini anlatan kısa bir biyografi ve yazar sayfası olmalı. Yazarın başka yerlerdeki varlığı, örneğin LinkedIn profili, konuşmaları ya da başka yayınlardaki yazıları da bu güveni destekler. Anonim ve genel içerik, kendi deneyiminden konuşan bir uzmanın içeriği karşısında giderek zayıf kalıyor.

Bu yazı yazılırken Search Console’da yapay zekâ özetleri için ayrı bir filtre yok. Google, bu özetlerdeki gösterim ve tıklamaları genel “Web” arama performansı raporuna dahil ediyor. Yani veriler orada, ama ayrıştırılmış değil.

Bu yüzden dolaylı yöntemler kullanmak gerekiyor. Bilgi amaçlı anahtar kelimelerde gösterim artarken tıklama oranının belirgin biçimde düşmesi, özetlerin etkisine işaret edebilir. En önemli sorularınızı düzenli olarak elle aramak ve özetin kaynaklarını kaydetmek de basit ama etkili bir yöntem. Bunu yapan üçüncü taraf takip araçları da var.

Önce düşüşün nerede olduğunu bulun. Yalnızca “nedir” tipindeki tanım sorularında mı, yoksa satışa yakın aramalarda da mı? Tanım sorularındaki tıklama kaybı büyük ölçüde kaçınılmaz; bu sorulara cevap veren içeriği koruyun ama ondan satış beklemeyin.

Asıl yatırımı, yapay zekânın kolayca özetleyemeyeceği içeriğe yapın: kendi verileriniz, kendi deneyimleriniz, vaka çalışmaları, karşılaştırmalı testler, araçlar ve hesaplayıcılar. Bunlar hem özetlerde kaynak olarak seçilmeye daha yatkın, hem de özeti okuyan kişinin yine de tıklamak isteyeceği türden içerikler.

Üç tanesi öne çıkıyor. Birincisi, yapay zekâ için ayrı ve gizli içerik hazırlamaya çalışmak. Kullanıcıya bir şey, botlara başka bir şey göstermek Google’ın kurallarına aykırı ve risklidir.

İkincisi, bütün sayfaları “nedir” sorularıyla doldurmak. Herkesin yazdığı tanımları bir kez daha yazmak, ne arama sonuçlarında ne de özetlerde fark yaratır.

Üçüncüsü, yapay zekâ ile hızlıca üretilmiş, kimsenin kontrol etmediği içerik. Google, içeriğin nasıl üretildiğinden çok kullanıcıya fayda sağlayıp sağlamadığına bakıyor; ama kontrolsüz üretilmiş içerik genellikle bu sınavı geçemiyor.

Müşterilerinin sorduğu sorulardan. Satış ekibinizin, resepsiyonunuzun ya da WhatsApp hattınızın en sık duyduğu yirmi soruyu bir listeye yazın. Bu soruların her biri, potansiyel bir müşterinin Google’a ya da bir yapay zekâ asistanına yazdığı sorunun neredeyse aynısı.

Sonra her soru için sitenizde net bir cevap olup olmadığına bakın. Cevap yoksa ya da bir hizmet sayfasının içinde kaybolmuşsa, o soruyu başlık yapan ve cevabı ilk paragrafta veren bir bölüm ya da yazı hazırlayın. Bu, hem klasik arama sonuçlarında hem de yapay zekâ özetlerinde görünür olmanın en sade ve en sağlam yolu.

Evet, ama yerel aramalarda Google İşletme Profili daha belirleyici. “Yakınımdaki diş kliniği” gibi aramalarda kullanıcılar çoğunlukla harita sonuçlarına bakıyor. İşletme profilinin eksiksiz olması, düzenli fotoğraf ve gönderi paylaşılması, yorumlara cevap verilmesi bu aramalarda öne çıkmanın temeli.

Web sitesindeki içerik ise “implant tedavisi ne kadar sürer?” gibi bilgi sorularında devreye giriyor. İki tarafı birbirine bağlamak, yani işletme profilinden sitedeki ilgili sayfalara bağlantı vermek, kullanıcıyı da arama motorunu da doğru yere yönlendirir.

Google’a göre gerekmiyor; sayfanın dizine eklenmiş ve snippet ile gösterilebilir olması yeterli. Ama soruya doğrudan cevap veren, iyi yapılandırılmış ve yazarı belli içerik, hem klasik sonuçlarda hem de özetlerde daha iyi performans gösteriyor.

nosnippet gibi snippet kontrolleri, içeriğinizin yapay zekâ özetlerinde kullanılmasını da sınırlar; ama bu klasik sonuçlardaki snippet’inizi de etkiler. robots.txt’teki Google-Extended kuralı ise Gemini modellerinin eğitimiyle ilgilidir; arama sonuçlarındaki yapay zekâ özetlerini kontrol etmez.

Hayır, farklı sistemler. ChatGPT, Perplexity ve benzeri asistanlar kendi arama ve kaynak seçim yöntemlerini kullanıyor. Ama temel ilkeler ortak: net cevap veren, iyi yapılandırılmış, güvenilir kaynaklarca desteklenen ve yazarı belli içerik, bu sistemlerin hepsinde daha çok alıntılanıyor.